Ung thư tiền liệt tuyến và giải pháp chữa trị thông minh

Ung thư tuyến tiền liệt (UTTTL) là loại ung thư (UT) phổ biến nhất tại Mỹ. Mặc dù tỷ lệ tử vong của bệnh từng bước được cải thiện nhờ các tiến bộ trong chẩn đoán sớm và điều trị nhưng UTTTL vẫn là nguyên nhân gây chết thứ 2 trong số các bệnh ung thư ở nam giới. Bệnh có xu hướng ngày càng gia tăng. Ước tính tại Mỹ vào năm 2005 có 232.900 trường hợp mắc mới, chiếm một phần ba trong tổng số các trường hợp mới mắc UT.

Ở Việt Nam, bệnh phổ biến đứng thứ 12 trong các bệnh ung thư ở nam giới; theo ghi nhận ung thư ở Hà Nội, UTTTL có tỷ lệ mắc chuẩn theo tuổi là 2,2/100 000 dân.

Bệnh thường gặp ở độ tuổi trên 60 tuổi. Các nguyên nhân sinh bệnh chưa được khẳng định. Về dịch tễ học, bệnh có liên quan tới chủng tộc, dân di cư, yếu tố gia đình và chế độ ăn. Người da trắng có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn. Người châu Á sống tại Mỹ có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người Mỹ, tuy nhiên tỷ lệ này thấp hơn ở người châu Á sống tại các nước châu Á. Nam giới có bố hoặc anh em bị UTTTL có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 2 đến 3 lần. anh em sinh đôi cùng trứng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn sinh đôi khác trứng khi một trong số anh em trong gia đình mắc căn bệnh này.

Nhờ có kháng nguyên đặc hiệu cho tuyến tiền liệt PSA (Prostate- Specific- Antigen), bệnh được phát hiện sớm hơn nên gia tăng được thời gian sống thêm. Thống kê trên người Mỹ da trắng, thời gian sống thêm 5 năm trong những năm 1974-1976 là 68% và tăng lên 98% vào các năm 1992-1998. Tiên lượng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh tại thời điểm được chẩn đoán: tỷ lệ sống 5 năm với ung thư tuyến tiền liệt tại vùng là 100% và giảm xuống 34% khi đã có di căn xa.

Các phương pháp điều trị bao gồm phẫu thuật, tia xạ ngoài và tia xạ áp sát, điều trị nội tiết và điều trị hoá chất, thậm chí theo dõi có kiểm soát, không điều trị. Bệnh thường gặp ở người già và tiến triển chậm nên việc lựa chọn phương pháp điều trị hay theo dõi đơn thuần cần phải được cân nhắc trên từng bệnh nhân cụ thể và đôi khi mang tính nghệ thuật nhiều hơn tính khoa học.

Tiền liệt tuyến là gì?

Tuyến tiền liệt là một cơ quan quan trọng của hệ sinh dục của nam giới. Tuyến tiền liệt có kích thước như hạt dẻ, to, dẹt, nằm trước trực tràng, ngay dưới bàng quang và bao quanh ống niệu đạo, phía trước vùng xương mu. Ở tuổi trưởng thành tuyến tiền liệt thường rộng 4cm, cao 3 cm và dầy khoảng 2,5 cm , có khối lượng khoảng 20g.

Có thể nói tuyến tiền liệt là người giám hộ của niệu đạo, do đó khi tuyến tiền liệt bị bệnh, niệu đạo sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Đây là tuyến có chức năng sản xuất ra chất nhờn và một số thành phần của tinh dịch, giúp cho tinh trùng “bơi” trong quá trình xuất tinh.

UTTLT xảy ra khi các tế bào trong tuyến tiền liệt phát triển đột biến gen. Những đột biến này làm cho các tế bào phát triển không kiểm soát được và tiếp tục sống sau khi các tế bào bình thường chết. Những tế bào này tích lũy có thể hình thành một khối u. 

Bệnh phát triển chậm và ban đầu chỉ giới hạn trong tuyến tiền liệt, nếu được phát hiện sớm thì cơ hội điều trị thành công khá cao. Tuy nhiên, nếu bệnh ở mức nặng sẽ lan ra rất nhanh chóng và có thể gây tử vong. Ung thư tiền liệt tuyến có thể di căn sang các vùng khác đặc biệt là vào xương và các hạch bạch huyết, gây đau đớn và đi tiểu gặp khó khăn, khiến nam giới gặp vấn đề trong quan hệ tình dục, rối loạn chức năng cương dương.

1. Nguyên nhân gây UTTLT

Vẫn chưa biết chính xác các nguyên nhân cụ thể gây nên bệnh ung thư tuyến tiền liệt, tuy nhiên có thể liệt kê ra các yếu tố nguy cơ chính sau đây:

Tuổi tác: Khả năng mắc bệnh gia tăng theo độ tuổi, phổ biến nhất ở nam giới trên 65 tuổi.

Chủng tộc, sắc tộc: Đàn ông da đen có nguy cơ cao hơn các chủng tộc khác.

Yếu tố di truyền: Lịch sử gia đình mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt, nguy cơ có thể tăng lên 2-3 lần so với bình thường.

Chế độ ăn uống: ăn nhiều thịt hoặc thực phẩm đã chế biến có nhiều chất béo làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh.

Lịch sử bệnh tật: nam giới bị viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu, nhiễu trùng đường tiểu, sỏi thận, viêm bao quy đầu… là những nguyên nhân gây bệnh ung thư tuyến tiền liệt.

Yếu tố nghề nghiệp: Bệnh thường gặp ở những người làm nghề có chấn động hoặc rung nhiều; thường xuyên lắc hoặc đi xe đạp liên tục.

Những người quan hệ tình dục không an toàn, không chung thủy

Nam giới bị viêm nhiễm hoặc nhiễm khuẩn tiền liệt tuyến bị sưng chèn ép ống niệu đạo.

2. Dấu hiệu ung thư tiền liệt tuyến

Thông thường ở giai đoạn đầu ung thư tiền liệt tuyến hầu như không có triệu chứng rõ ràng. Ở các giai đoạn sau một vài dấu hiệu của ung thư tiền liệt tuyến có thể bao gồm:

Tiểu tiện khó khăn: Hiện tượng bạn buồn tiểu nhưng không thể đi được hoặc đang đi tiểu bị dừng lại đột ngột, hoặc có thể đi tiểu nhiều hơn bình thường. Tuyến tiền liệt bao quanh niệu đạo nên khi xuất hiện một khối u nào dù chỉ là rất nhỏ cũng có thể gây trở ngại mỗi khi đi tiểu hoặc xuất tinh.

Đau mỗi khi đi tiểu: Vì có khối u ở tuyến tiền liệt chèn ép lên niệu đạo nên mỗi khi đi tiểu thường có cảm giác đau. Tuy nhiên, dấu hiệu này cũng có thể gặp khi bạn bị nhiễm trùng tuyến tiền liệt phì đại tuyến.

Xuất hiện máu trong nước tiểu: Thấy máu trong nước tiểu đôi khi chỉ là một vệt màu hồng nhạt. Một số bệnh lý khác như viêm đường tiết niệu cũng có thể gặp dấu hiệu này. Tuy dấu hiệu này ít phổ biến hơn cả, xong nếu thấy xuất hiện dấu hiệu này bạn cần đi khám ngay để xét nghiệm và chẩn đoán ung thư tiền liệt tuyến chính xác nhất.

Khó duy trì sự cương cứng: Do có khối u tiền liệt tuyến sẽ làm chặn lưu lượng máu đến dương vật để giúp cương cứng. Tiền liệt tuyến phì đại cũng gây ra dấu hiệu này.

Máu trong tinh dịch: Dấu hiệu này thường k được người bệnh chú ý. Lượng máu rất ít chỉ đủ làm cho tinh dịch hơi hồng hoặc có vệt máu.

Đau ở lưng, hông, đùi trên thường xuyên: Đau ở lưng, hông, vùng xương chậu là dấu hiệu phổ biến của bệnh ung thư tiền liệt tuyến.

Tiểu đêm: Dấu hiệu này thường không được để ý, nhưng đây cũng là một dấu hiệu cảnh báo bạn mắc ung thư tiền liệt tuyến. Nếu bạn đi tiểu đêm nhiều hơn hai lần thì bạn nên đi khám bác sĩ chuyên khoa tiết niệu.

Tiểu rắt: Nếu bị rò rỉ nước tiểu không thể tự chủ thì bạn cũng cần phải lưu ý. Tuy dấu hiệu này không phổ biến nhưng nếu gặp bạn cũng nên chú ý hơn.

Ở giai đoạn đầu ung thư tiền liệt tuyến thường không có triệu chứng. Nó có thể được phát hiện bằng xét nghiệm PSA ( xét nghiệm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt) tăng cao . Đôi khi bệnh còn gây ra những triệu chứng tương tự như các bệnh khác, ví dụ như bệnh tăng sản tuyến tiền liệt lành tính.

Ở các giai đoạn sau của bệnh, ung thư tiền liệt tuyến di căn sang các khu vực khác của cơ thể và có thể gây ra các triệu chứng khác như đau xương. Ung thư tiền liệt tuyến nếu di căn vào cột sống cũng có thể đè lên tủy sống và gây ra yếu chân, đại tiểu tiện không tự chủ.

Những dấu hiệu ung thư tiền liệt tuyến thường phát triển âm thầm, hoặc nếu biểu hiện ra ngoài nhưng cũng bị coi nhẹ, do đó rất khó để phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu tiên.

Khi khám chuyên khoa bác sĩ chuyên khoa tiết niệu sẽ làm các xét nghiệm chuyên khoa sâu như chụp cộng hưởng từ vùng sàn chậu (chụp MRI), sinh thiết tuyến tiền liệt để giúp cho chẩn đoán xác định bệnh, mức độ ác tính và chẩn đoán giai đoạn của bệnh.

3. Phương pháp điều trị UTTLT

  • Theo dõi có kiểm soát

Ung thư tuyến tiền liệt tiến triển chậm nên trong chiến lược điều trị, đôi khi theo dõi đơn thuần mang lại lợi ích lớn hơn việc điều trị tích cực.

Lợi ích: Tránh được các tác dụng phụ và biến chứng của điều trị.

Chất lượng sống tốt hơn.

Giảm chi phí điều trị.

Chỉ định: ung thư có nguy cơ thấp hoặc nguy cơ trung bình, ước tính thời gian sống dưới 10 năm hoặc ung thư giai đoạn muộn nhưng cân nhắc giữa chất lượng sống hơn là sự chịu đựng các tác dụng phụ.

Chống chỉ định: Ung thư có độ mô học ác tính cao ước tính sống thêm trên 10 năm Bệnh nhân mong muốn được điều trị

  • Điều trị tia xạ ngoại

Điều trị tia xạ liều cao (3D conformal) với liều 70 – 80 Gy vào tuyến tiền liệt với ung thư có nguy cơ thấp, liều 75 – 80 Gy với ung thư nguy cơ trung bình. Với nguy cơ cao, tia thêm hệ hạch chậu, có thể phối hợp điều trị nội tiết.

Chống chỉ định: Có tiền sử tia xạ tiểu khung

Viêm trực tràng

Ỉa chảy mạn tính mức độ vừa và nặng

Dung tích bàng quang nhỏ

Lợi ích: Kiểm soát lâu dài được ung thư.

Giảm nguy cơ tiểu tiện không tự chủ.

Phối hợp với điều trị nội tiết cho kết quả tốt trong trường hợp nguy cơ cao

Kiểm soát được tế bào ung thư tại vùng.

  • Điều tri tia xạ áp sát

Chỉ định: Điều trị đơn thuần trong trường hợp nguy cơ thấp.

Phối hợp với xạ trị ngoài, có thể kết hợp với điều trị nội tiết trong trường hợp nguy cơ trung bình.

Chống chỉ định: Tiền sử tia xạ tại tiểu khung.

Phẫu thuật lấy u qua niệu đạo.

Nguy cơ tái phát cao

Ỉa chảy mạn tính mức độ vừa hoặc nặng.

Viêm trực tràng.

Liều điều trị : Điều trị đơn thuần: 145 Gy với I125 hoặc 125 Gy với Palladium 103

– Điều trị phối hợp (với xạ ngoài 40 – 50 Gy): 110 Gy với I125 và 100 Gy với Palladium103

Lợi ích: Kiểm soát u tại chỗ.

Điều trị nhanh hơn xạ ngoài ( với điều trị đơn thuần)

Nguy cơ tiểu tiện không tự chủ thấp (trừ trường hợp phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt qua niệu đạo.

  • Điều trị phẫu thuật

Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt căn

Chỉ định: U khu trú tại chỗ, có khả năng phẫu thuật lấy được toàn bộ tuyến tiền liệt

T3, N(+), phối hợp với vét hạch chậu

Ước tính sống trên 10 năm

Không có các bệnh nặng khác phối hợp, cho phép phẫu thuật

. – Điều trị phẫu thuật trong trường hợp u tái phát sau xạ trị ngoài, xạ áp sát, không có di căn xa nhưng tỷ lệ gặp biến chứng sau phẫu thuật cao.

Biến chứng: Thường gặp tiểu tiện không tự chủ, hẹp miệng nối niệu đạo, rối loạn cương do tổn thương thần kinh hang.

Vét hạch chậu

Bao gồm vét các hạch và tổ chức có liên quan đến tuyến tiền liệt, tĩnh mạch chậu ngoài, thành bên chậu, thành bàng quang, sàn chậu sau, dây chằng Cooper và động mạch hạ vị trên. Lấy hạch trước và bên của tĩnh mạch chậu ngoài làm tăng nguy cơ biến chứng phù bạch huyết nên không được khuyến khích.

Lợi ích của điều trị phẫu thuật Kiểm soát được ung thư lâu dài.

PSA giảm rõ ràng sau phẫu thuật.

Có thể lấy được hạch chậu

Tiên lượng bệnh chính xác dựa vào bệnh phẩm sau mổ.

  • Điều trị nội tiết

Điều trị nội tiết nhằm mục đích loại bỏ androgen là yếu tố kích thích sự phát triển ung thư tuyến tiền liệt.

Các phương thức bao gồm:

  • Phẫu thuật

Cắt tinh hoàn hai bên: chi phí điều trị thấp, tránh phải dùng thuốc hàng ngay.

Dùng thuốc

– Các dẫn chất của LHRH: tránh được phẫu thuật, ít tác dụng phụ, nhưng giá thành cao

+ Leuprolide: 7,5 mg, tiêm bắp chậm, hàng tháng

+ Goserelin 3,6 mg, tiêm dưới da, hàng tháng, hoặc 10,8 mg tiêm dưới da, 3 tháng một lần

– Các thuốc kháng Androgen: kháng Androgen tổng hợp như Flutamide có tác dụng cạnh tranh với Testosterone trên các receptor của tế bào. Có tác dụng kéo dài thời gian sống thêm của bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt di căn, sau khi đã cắt bỏ tinh hoàn, giá thành rẻ, có thể điều trị lâu dài.

Nội tiết bậc 2

Cắt bỏ tinh hoàn hai bên (nếu chưa phẫu thuật trước đó), cắt tuyến thường thận, cắt bỏ tuyến yên, ức chế Testosterone, kháng Androgen (ketoconazole) . . .nhưng hiệu quả thấp.

  • Theo dõi

Bệnh nhân điều trị nội tiết (phẫu thuật hoặc dùng thuốc) có nguy cơ loãng xương nên cần điều trị bổ sung các khoáng chất, vitamin D 400UI/ngày, calcium 500mg/ngày.

Những bệnh nhân có biểu hiện loãng xương hoặc thưa xương có thể điều trị bằng bisphosphonate.

  • Điều trị hóa chất

– Chỉ định cho các trường hợp thất bại với điều trị nội tiết. Theo nghiên cứu SWOG 9916 so sánh điều trị docetaxel với estramustine phối hợp với mitoxantrone và prednisone thời gian sống thêm trung bình theo thứ tự là 18 tháng và 15 tháng. Điều trị phác đồ có docetaxel là phác đồ chuẩn.

– Điều trị triệu chứng bằng mitoxantrone và prednisone có giá trị giảm đau xương do di căn. Nói chung, điều trị hoá chất bước hai ít hiệu quả.

  • Điều trị cụ thể

Điều trị cụ thể tuỳ thuộc vào mức độ nguy cơ tái phát và giai đoạn bệnh, được thể hiện theo sơ đồ.

  • Theo dõi

Bao gồm khám lâm sàng, thăm trực tràng, định lượng PSA 6 tháng/lần, trong 5 năm đầu.

Sau 5 năm kiểm tra 1 năm /lần. CT Scanner, MRI khi PSA tăng, có dấu hiệu nghi ngờ tái phát. -> sinh thiết. Xạ hình xương khi nghi ngờ di căn xương.

4. Các biện pháp ngăn ngừa UTTLT

Tập thể dục đều đặn, thường xuyên

Tiến sĩ, giáo sư tiết niệu Y Kevin T. McVary tại ĐH Southern Illinois khẳng định, nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt sẽ giảm nếu tập thể dục đều đặn và thực hiện chế độ ăn ít chất béo động vật. Ông giải thích, tập thể dục giúp ngăn ngừa sự phát triển của hiện tượng tăng sinh lành tuyến tiền liệt hay còn gọi là phì đại tuyến tiền liệt – một trong những tình trạng phổ biến xảy ra ở đàn ông khi có tuổi mà biểu hiện cụ thể nhất là đi tiểu thường xuyên. Tuy không phải là ung thư, nhưng các triệu chứng của phì đại tiền liệt tuyến rất khó chịu.

Trong khi đó, thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh giúp ngăn chặn “hội chứng chuyển hóa” – một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ huyết áp cao, tăng lượng đường trong máu, gây mỡ bụng và khiến cholesterol bất thường.

Theo các nhà khoa học, đàn ông bị hội chứng chuyển hóa có nhiều khả năng chết vì ung thư tuyến tiền liệt hơn đàn ông không bị hội chứng này.

Ngay cả khi được chẩn đoán ung thư tiền liệt tuyến, thực hiện lối sống lành mạnh vẫn có thể giảm sự phát triển ung thư xuống mức độ thấp nhất. Trong một nghiên cứu gần đây tại ĐH California (Mỹ), các nhà nghiên cứu phát hiện đàn ông thực hiện lối sống theo khuyến nghị của Quỹ Nghiên cứu ung thư thế giới (WCRF) có thể hạ thấp nguy cơ phát triển ung thư xuống một cách đáng kể so với đàn ông không thực hiện lối sống theo khuyến nghị của WCRF, theo Knowmore.

Các khuyến nghị ấy bao gồm: giữ trọng lượng cơ thể ổn định, tập thể dục 30 phút mỗi ngày và thực hiện ít nhất 5 lần/tuần, ăn thực phẩm ít calo, ăn nhiều trái cây, rau quả, hạn chế muối, bổ sung ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu, tránh thịt chế biến, tiêu thụ không quá 1 kg thịt đỏ mỗi tuần. 

Nhiều nhà khoa học còn phát hiện thói quen lành mạnh không chỉ giúp ngăn ngừa các vấn đề tuyến tiền liệt mà còn có thể kéo dài tuổi thọ. Trong một nghiên cứu của ĐH California, đàn ông bị ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn đầu thực hiện chế độ ăn chủ yếu dựa trên nhóm thực phẩm thực vật, ít chất béo, đi bộ thường xuyên, tham gia các hoạt động xã hội, tập các bài tập thư giãn như hít thở, thiền định… thì sau 5 năm, telomere (nhiễm sắc thể liên quan đến tuổi thọ) có xu hướng dài hơn.

Một lối sống lành mạnh, không chỉ cung cấp năng lượng cho cơ thể, bảo vệ trái tim mà còn ngăn ngừa nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.


Fukujyusen

Fukujyusen là sản phẩm bảo vệ sức khỏe, bổ sung năng lượng, tăng cường khả năng miễn dịch, nâng cao chất lượng cuộc sống. Nguyên liệu chính sử dụng trong điều chế là nấm linh chi sừng hươu được chọn lọc kỹ càng và sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế tại Nhật Bản, đã được đưa vào kiểm nghiệm và nghiên cứu lâm sàng cùng với những báo cáo khoa học dựa trên thực tế.

Share this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *


084.7669.666